Herbruikbare verpakkingen voor slimme koelkasten: een goed idee?

Door in 2021 het charter voor bezorgde maaltijden te ondertekenen, engageerde Foodles zich in de initiatieven van het Franse Ministerie van Ecologische Transitie om plastic te elimineren. In die tijd keerde de hele sector zich naar statiegeld, dat werd gezien als de "wonderoplossing" tegen alles wat wegwerp is.

Dat bracht Foodles ertoe zich vragen te stellen: is het mogelijk een statiegeldsysteem op te zetten dat zowel ecologisch is (duurzamer dan een wegwerpproduct) als economisch haalbaar (met een aanvaardbare kost voor de eindconsument)? Zo ja, welk materiaal moet dan worden gebruikt om de milieu-impact tot een minimum te beperken?

Na meer dan twee jaar grootschalige tests deelt Foodles vandaag enkele lessen die uit deze projecten zijn getrokken.

Foodles test statiegeld

In 2021 lanceert Foodles zijn "statiegeldtest" en kiest daarbij eerst voor ultrasterke glazen verpakkingen, ondanks de terughoudendheid van zijn cateringpartners.

Het lijkt hem eerst essentieel een beveiligd systeem te ontwikkelen om de terugname van de verpakkingen in de eetruimtes te vergemakkelijken. Dit systeem is gekoppeld aan het elektronisch betalingsverkeer, met een bedrag dat de klant voorschiet en dat hem wordt terugbetaald bij de terugname van de verpakking. Het idee is om de ervaring zo eenvoudig mogelijk te maken: een streepjescode wordt gescand op het moment dat het gerecht in het daarvoor bestemde meubel wordt geplaatst.

Teleurstellende resultaten

Na maanden grootschalige tests op een representatieve steekproef van klanten (een twintigtal) begint Foodles te twijfelen aan de haalbaarheid van dit model.

Ondanks aanzienlijke inspanningen (beveiligd meubel, aangepaste logistiek en versterkte communicatie) zijn de retourpercentages laag. Door verlies (niet teruggebrachte verpakkingen) en breuk worden de verpakkingen gemiddeld slechts 7 keer hergebruikt.

Erger nog, de glazen verpakkingen breken regelmatig, ondanks voorzorgen bij het hanteren. Dat dwingt Foodles om voor het vervolg van de tests over te stappen op verpakkingen van hars. Die verandering verbetert de situatie echter niet. In plaats van glasbreuk zijn het nu de krassen op het hars (waardoor de bacteriologische controles ongeschikt worden) en de verkleuringen door sauzen die problemen veroorzaken.

De levenscyclusanalyse (LCA): tussen verwachtingen en realiteit

Geconfronteerd met deze eerste teleurstellende resultaten laat Foodles bij Greenly een levenscyclusanalyse (LCA) uitvoeren om te beoordelen of statiegeld in zijn geval echt een ecologische oplossing is. Het doel is de verpakking te vinden die het best past bij zijn model van maaltijdlevering in slimme koelkasten.

De LCA beoordeelt de milieu-impact van drie soorten verpakkingen: glas met statiegeld, hars met statiegeld en wegwerp bagasse (gemaakt van suikerrietpulp en maïszetmeel), rekening houdend met de operationele beperkingen van Foodles.

Resultaten van de LCA: is statiegeld echt ecologisch?

De resultaten zijn duidelijk: om milieuvriendelijker te zijn dan een wegwerpverpakking van bagasse, moet glas 400 keer worden hergebruikt en hars 21 keer.

Om een idee te geven: een gebruikscyclus bij Foodles duurt ongeveer 15 dagen. Dat betekent dat:

• Het hars ongeveer een jaar lang moet worden gebruikt.
• Het glas 16 jaar lang zou moeten worden gebruikt (ja, 16 jaar!).

Met een gemiddelde van 7 cycli tijdens de tests is Foodles nog ver verwijderd van deze doelstellingen.

Verrast door deze resultaten doet Foodles een beroep op een andere instantie, Aktio, om de gegevens te bevestigen. De resultaten bevestigen dat wegwerp bagasse veel milieuvriendelijker is dan statiegeld, ongeacht het type verpakking dat wordt gebruikt.

Hoewel bagasse geen perfecte oplossing is, blijft het de meest geschikte voor de huidige behoeften van Foodles.

Conclusie: statiegeld is niet geschikt voor het model van Foodles

Naast de ecologische impact schatte Foodles dat de kost van statiegeld (transport, wassen, verliezen door lage hergebruikgraad) ongeveer 2 € per maaltijd bedraagt, een kost die moeilijk op te vangen is in de huidige economische context die door inflatie wordt gekenmerkt.

Er bestaat geen perfecte verpakkingsoplossing, maar het is zeker dat statiegeld niet geschikt is voor het leveringsmodel van Foodles, vanwege de lage hergebruikgraad die werd bereikt.

Ten slotte, zoals de verschillende scope 3-koolstofbalansen van Foodles aantonen, is de verpakking belangrijk, maar het is even cruciaal om aandacht te besteden aan de inhoud van de maaltijden om hun koolstofvoetafdruk te verkleinen.